1. Tiêu chuẩn AQL là gì?

AQL (Acceptance Quality Limit/Acceptable Quality Level)  hay còn gọi là Giới hạn chất lượng chấp nhận, là một tiêu chuẩn quan trọng trong việc đánh giá và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Được Motorola, Inc phát triển vào năm 1986, AQL hiện đang được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực để đảm bảo mức độ chất lượng của sản phẩm trong lô hàng.

Theo tiêu chuẩn ISO 2859-1, AQL được định nghĩa là: “mức chất lượng kém nhất có thể chấp nhận được” - tức là số lượng tối đa các sản phẩm lỗi có thể có trong một lô hàng, nếu vượt quá mức AQL, lô hàng sẽ bị từ chối. AQL thường được đo lường dưới dạng phần trăm (%) hoặc tỷ lệ số sản phẩm lỗi so với tổng số sản phẩm trong đơn hàng. Tùy theo tính nghiêm trọng của lỗi thì bộ phận nhập hàng sẽ đặt ra các AQL khác nhau, tiêu chuẩn AQL cũng khác nhau giữa các ngành ví dụ: y tế, sản xuất,...

2. Tầm quan trọng của việc áp dụng tiêu chuẩn AQL trong quản lý chất lượng

Đảm bảo chất lượng sản xuất lô hàng: Tiêu chuẩn AQL giúp xác định mức chất lượng tối thiểu có thể chấp nhận được trong một lô hàng. Nếu số lượng sản phẩm lỗi vượt quá ngưỡng AQL, lô hàng sẽ bị từ chối, đảm bảo rằng chỉ những sản phẩm đạt yêu cầu mới được chấp nhận.

Tối ưu hóa kiểm tra chất lượng: Áp dụng AQL giúp đảm bảo rằng các sản phẩm trong lô hàng đáp ứng đúng tiêu chuẩn chất lượng. Điều này giúp nâng cao sự hài lòng của khách hàng và bảo vệ uy tín của doanh nghiệp. Đồng thời giúp tiết kiệm thời gian và nguồn lực, đảm bảo quy trình kiểm tra được thực  hiện một cách đáng tin cậy và hiệu quả.

3. AQL trong quản lý chất lượng hoạt động như thế nào?

Khi kiểm tra chất lượng hàng hóa, việc chọn mẫu ngẫu nhiên là rất quan trọng. Mẫu hàng hóa phải được chọn ngẫu nhiên để đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lô sản phẩm. Nếu tỷ lệ hàng hóa bị lỗi trong mẫu thấp hơn mức đã được quy định trước, lô sản phẩm sẽ được coi là đạt yêu cầu chất lượng chấp nhận được, được gọi là Tiêu Chuẩn Chất Lượng Chấp Nhận (AQL).

Ví dụ: AQL (Acceptance Quality Level) là mức chất lượng tối đa chấp nhận được đối với một lô hàng. Ví dụ, nếu AQL được đặt ở mức 1.8%, điều này có nghĩa là doanh nghiệp nhập khẩu yêu cầu tỷ lệ hàng hóa bị lỗi không vượt quá 1.8% tổng số lượng sản phẩm trong đơn hàng.

Cách Tính AQL

Ví dụ: Với lô hàng 1000 sản phẩm, tỷ lệ lỗi tối đa cho phép là 1.8% của 2000, tức là không quá 36 sản phẩm bị lỗi.

Mức chất lượng bị loại bỏ: Nếu số lượng sản phẩm lỗi đạt từ 36 trở lên, toàn bộ lô hàng sẽ bị loại bỏ. Con số 36 sản phẩm lỗi trở lên được gọi là mức chất lượng bị loại bỏ (RQL).

Doanh nghiệp cũng cần chấp nhận một mức độ rủi ro nhất định khi kiểm tra chỉ một mẫu của cả lô hàng. Thông tin từ mẫu không phải lúc nào cũng đầy đủ để đánh giá toàn bộ lô hàng, do đó, có thể xảy ra rủi ro khi tỷ lệ lỗi thực tế cao hơn mức được chấp nhận.

Bảng tiêu chuẩn AQL 

1. Kích thước lô: mỗi sản phẩm tính là một lô riêng biệt, số lượng sản phẩm sẽ là kích thước lô. Nếu chỉ có một số lượng sản phẩm thì kích thước lô là tổng số lượng lô của sản phẩm đó

2. Cấp độ kiểm tra: các cấp độ kiểm tra khác nhau sẽ yêu cầu số lượng mẫu để kiểm tra khác nhau. Có ba cấp độ Kiểm tra Chung (General) là GI, GII, GIII và 4 cấp độ kiểm tra Đặc biệt (Special) là S-1, S-2, S-3, S-4.

3. Giới hạn AQL: đặt giới hạn AQL phù hợp với thị trường, mặt hàng và yêu cầu về chất lượng của khách hàng.

Bảng AQL (hoặc biểu đồ AQL) là một phần của ISO 2859, được thiết kế để cho phép người dùng tham khảo để xác định 2 yếu tố chính: 

• Cần kiểm tra bao nhiêu mẫu trong một lô sản phẩm 

• Giới hạn giữa chấp nhận và từ chối sản phẩm lỗi 

Biểu đồ AQL bao gồm 2 bảng

– Bảng tiêu chuẩn aql 1 để xác định mã kích thước mẫu dựa trên quy mô lô và cấp độ kiểm tra bằng cách xác định giao điểm của hàng và cột này.

Bảng AQL chuẩn 1

Bảng AQL 2

Phân loại tiêu chuẩn AQL theo mức độ

Tiêu chuẩn AQL mức độ nhỏ áp dụng cho các lô hàng có lỗi nhỏ, không ảnh hưởng đến chất lượng tổng thể của sản phẩm. Tiêu chuẩn AQL mức độ nhỏ cho phép chấp nhận một số lỗi nhỏ để giảm thời gian kiểm tra và đảm bảo rằng sản phẩm vẫn đáp ứng chất lượng cơ bản.

Ví dụ: Trong sản xuất bao bì xi măng, lỗi nhỏ có thể là các vấn đề như viền may không đều hoặc một vài đường may bị trùng, nhưng không ảnh hưởng đến quá trình sử dụng của bao bì. Các lỗi này có thể được chấp nhận mà không cần phải thay đổi toàn bộ lô hàng.

Tiêu chuẩn AQL mức độ lớn áp dụng cho các lô hàng có lỗi ảnh hưởng đến chất lượng tổng thể của sản phẩm, nhưng không phải là lỗi nghiêm trọng hoặc nguy hiểm. Các lỗi này thường yêu cầu phải sửa chữa hoặc điều chỉnh trước khi sản phẩm có thể được phát hành.

Ví dụ: Trong sản xuất thiết bị băng tải, lỗi lớn có thể là các nút bấm không hoạt động đúng cách hoặc hiển thị bị lỗi. Mặc dù các lỗi này không làm sản phẩm không sử dụng được ngay lập tức, nhưng chúng cần được sửa chữa để đảm bảo sản phẩm hoạt động đúng chức năng.

Tiêu chuẩn AQL mức độ nghiêm trọng áp dụng cho các lô hàng có lỗi nghiêm trọng hoặc nguy hiểm đến người sử dụng hoặc có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho sản phẩm. Các lỗi mức độ nghiêm trọng yêu cầu phải có sự can thiệp ngay lập tức để đảm bảo rằng sản phẩm không gây hại cho người tiêu dùng.

Ví dụ: Trong sản xuất dược phẩm, lỗi nghiêm trọng có thể là sự kết hợp sai các thành phần cấu trúc dẫn đến tác dụng phụ nguy hiểm cho người dùng. Những lỗi này đòi hỏi phải kiểm tra và xử lý ngay lập tức để đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

4. Các phương pháp lấy mẫu trong AQL

Phương pháp lấy mẫu đơn

Phương pháp lấy mẫu đơn trong AQL

Phương pháp lấy mẫu kép

Phương pháp lấy mẫu tuần tự

Phương pháp lấy mẫu theo tuần tự trong AQL

5 bước để kiểm soát chất lượng bằng quy trình AQL

 5 bước để kiểm soát chất lượng bằng quy trình AQL

Xác định lập kế hoạch lấy mẫu

Bước đầu tiên trong quá trình kiểm tra chất lượng là lập kế hoạch lấy mẫu. Bao gồm việc xác định số lượng đơn vị cần lấy mẫu từ lô hàng sản phẩm. Số lượng mẫu cần lấy thường phụ thuộc vào tổng số đơn vị trong lô hàng và các tiêu chuẩn chất lượng được áp dụng.

Xác định số lượng mẫu: Tùy thuộc vào kích thước của lô hàng và tiêu chuẩn kiểm tra, bạn sẽ cần chọn một số lượng mẫu đại diện. 

Tập trung vào kiểm tra: Sau khi xác định số lượng mẫu, tiến hành kiểm tra từng đơn vị trong mẫu để phát hiện lỗi nhỏ, lỗi lớn hoặc lỗi nghiêm trọng.

Lựa chọn mẫu ngẫu nhiên

Khi chọn mẫu ngẫu nhiên bạn hãy chọn từ trên cùng, ở giữa và dưới cùng trong nhiều lô sản phẩm. Như vậy kết quả kiểm tra sẽ chuẩn và đáng tin cậy hơn.

Kiểm tra từng sản phẩm trong lô mẫu

Bước này cần chọn sản phẩm từ danh sách và tiến hành tìm ra các tiêu chí kiểm tra phù hợp. Tiêu chí này sẽ được đánh giá và quyết định cung cấp một danh sách tiêu chuẩn hóa các lỗi nằm tạm chấp nhận được.

Tiêu chí kiểm tra: Dựa trên chính sách chất lượng, xác định các lỗi cần tìm kiếm và mức độ sai số chấp nhận được.

Ghi lại lỗi: Khi kiểm tra từng sản phẩm trong lô mẫu, mọi điểm không phù hợp với tiêu chuẩn cần được ghi lại. Lỗi được phân loại theo mức độ nghiêm trọng: nhỏ, lớn, hoặc nghiêm trọng.

Thu thập dữ liệu: Các dữ liệu về lỗi sẽ được thu thập và gửi đến các đơn vị phụ trách phân tích để nghiên cứu.

Xác định số lượng sản phẩm bị lỗi

Sau khi hoàn tất kiểm tra, bước tiếp theo là xác định số lượng sản phẩm bị lỗi trong lô mẫu.Lỗi sẽ được chia làm 2 loại:

Lỗi dưới mức tối đa: Nếu số lượng lỗi của các mức độ nhỏ, lớn, nghiêm trọng dưới mức tối đa thì có thể tạm chấp nhận được.

Lỗi ở mức tối đa hoặc vượt mức tối đa: Bạn cần thông báo ngay với đơn vị phụ trách và cần phải xác định được tổng số đơn vị (sản phẩm) bị lỗi.

Báo cáo mọi vấn đề về chất lượng

Báo cáo mọi vấn đề về chất lượng sau khi kiểm tra là một bước quan trọng trong việc duy trì tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Việc xác định chính xác số lượng sản phẩm bị lỗi và thông báo kịp thời giúp quản lý và khắc phục các vấn đề hiệu quả. Đảm bảo rằng quy trình báo cáo và khắc phục được thực hiện một cách chính xác và kịp thời để duy trì chất lượng sản phẩm và bảo vệ sự hài lòng của khách hàng.

Hy trọng qua bài viết dưới đây, sẽ cung cấp thêm cho bạn những thông tin cần thiết về tiêu chuẩn AQL, tầm quan trọng của nó trong việc quản lý chất lượng sản phẩm. Từ đó, hiểu rõ và áp dụng tiêu chuẩn AQL đúng cách để đảm bảo rằng sản phẩm cuối cùng đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng đã đặt ra, giúp doanh nghiệp kiểm soát và giám sát chất lượng sản phẩm một cách hiệu quả, đồng thời tối ưu hóa quy trình sản xuất.

Tham khảo thêm:

• Tiêu chuẩn ISA-95 là gì trong quản lý sản xuất?

• Giải pháp lưu trữ kho cho các bộ phận nhỏ trong sản xuất 

• 3 nguyên tắc vàng trong hệ thống quản lý chất lượng